Eigen data in de locatiescan: zo tellen uw documenten en kennis mee
Openbare data brengt u tot een generieke kansenkaart: dezelfde kaart die uw concurrent ook kan maken. Het verschil zit in wat alleen ú weet. De omgevingsvisie waarin één dorpsrand als zoekgebied is aangewezen. De brief van de gemeente over de Kerkstraat. Het raadsbesluit dat een bedrijfsverplaatsing mogelijk maakt. In GEOSHARQ werkt die kennis door in de score, maar op een manier die uitlegbaar blijft: het systeem stelt voor, u beslist. Dit artikel beschrijft hoe dat werkt en waarom we het zo hebben gebouwd.
Wat u kunt aanleveren
Beleidsdocumenten en eigen stukken, als PDF of tekstbestand tot 25 MB: een omgevingsvisie, woonzorgvisie of coalitieakkoord, een raads- of collegebesluit, een brief van de gemeente, een eigen notitie of gebiedsverkenning. Alles wat u aanlevert is alleen zichtbaar voor uw eigen organisatie; andere organisaties in dezelfde gemeente zien uw documenten, stellingen en accorderingen niet.
Eén praktische regel: de tekst wordt door een extern taalmodel geduid. Maskeer persoonsgegevens en vertrouwelijke passages vóór het aanleveren; u bepaalt zelf wat het systeem te zien krijgt.
Stap 1: het systeem duidt, met bronpassage
Na het uploaden leest het taalmodel het document in delen en haalt er stellingen uit: uitspraken die iets zeggen over woningbouwkansen. Bij elke stelling hoort een samenvatting, het type uitspraak (ambitie, besluit, informatief), de genoemde locaties en, dit is de kern, de letterlijke bronpassage met paginaverwijzing. U kunt elke stelling met één klik controleren in het brondocument.
Kaarten in het document worden apart beschreven ("donker gearceerd gebied ten noorden van het spoor, kernen als witte omtrekken"), als hulp bij het intekenen van een gebied in de volgende stap. Een voorbeeld: een omgevingsvisie van 72 pagina's levert zo'n twaalf stellingen op, verdeeld over thema's als wonen, werken, natuur en energie.
Stap 2: u accordeert, of niet
Een geduide stelling doet nog niets. Ze staat in de beleidschecklist als "te beoordelen". Pas als iemand van uw organisatie de interpretatie accordeert, telt ze mee. Daarbij bepaalt u drie dingen:
- Strekking. Kansverhogend, beperkend of neutraal voor de ontwikkelkans. Het systeem stelt voor; u kunt afwijken.
- Gewicht. Hoe zwaar deze stelling voor uw organisatie telt, van 0 (telt niet mee) tot 2× standaard. Een vastgesteld raadsbesluit weegt voor u misschien zwaarder dan een ambitie uit een ontwerpvisie.
- Gebied. Waar geldt de stelling? GEOSHARQ stelt gebieden voor op basis van de tekst (een genoemde kern met 250 m rand, de spoorzone, een straal rond de genoemde locatie); u bevestigt er één of meer, of tekent zelf. Zonder gebied geldt een stelling gemeentebreed.
Bij kansverhogende stellingen kunt u bovendien zachte belemmeringen laten vervallen: als de visie zegt dat een agrarisch gebied wordt getransformeerd, kan de agrarische bestemming voor die percelen niet langer als belemmering tellen. Harde uitsluitingen (risicocontour, Natura 2000) vervallen nooit, wat het document ook zegt.
Stap 3: doorwerking in de score
Geaccordeerde stellingen landen in de categorie eigen data en beleidsduiding, die standaard 25 % van de ontwikkelkans bepaalt, even zwaar als milieu en veiligheid. Dat is bewust hoog: zo verschilt de kaart per organisatie en kan een gemeente haar eigen visie ermee toetsen. Zonder geaccordeerde stellingen staat de categorie neutraal op 50; dat is de prikkel om te accorderen.
Per perceel ziet u in het dossier welke stellingen meewogen en waarom: de titel, de strekking, het gewicht, het gebied en de link naar de bronpassage. Een score is daarmee tot op de zin in het document herleidbaar.
Waarom een mens altijd het laatste woord heeft
We hadden de AI-duiding direct kunnen laten meewegen. Dat doen we niet, om drie redenen.
- Taalmodellen interpreteren. "We zetten in op groei van de hoofdkernen" is een ambitie, geen bouwtitel. Of dat voor uw zoekvraag kansverhogend is, is een vakinhoudelijk oordeel.
- Uitlegbaarheid richting derden. Een opdrachtgever, raad of provincie accepteert "de omgevingsvisie zegt op pagina 52…" met een naam en datum eronder. "Het model vond het kansrijk" accepteert niemand.
- De organisatie bepaalt de weging. Wat voor een corporatie zwaar weegt (woonzorg, sociale huur) is voor een ontwikkelaar van vrije kavels irrelevant. Dat kan alleen als een mens per stelling het gewicht zet.
Dezelfde les kwam uit de pilot: de fout in onze kernafbakening werd gevonden omdat een gebruiker per perceel kon zien waarom het groen was; zie de casus Bernheze.
Wat eigen data níét doet
Eigen data verandert de feiten niet, alleen de weging ervan. Een perceel in een risicocontour blijft uitgesloten. Een perceel van 400 m² wordt niet groter. En een accordering geldt voor uw organisatie, niet voor de gemeente: het is uw interpretatie, herleidbaar naar uw naam, en zo hoort het ook. Meer over de vijf beoordelingsvragen en de twee gescheiden scores: hoe beoordeel je een perceel op ontwikkelkans en Hoe het werkt.
Scores en analyses zijn indicatief en vervangen geen eigen onderzoek of professioneel advies.